درباره فیلم لیتوگرافی سررسید

کار چاپ سررسید، در واقع از مرحله لیتوگرافی با تهیه فیلم آغاز میگردد. فیلم شبیه به طلق شفاف است که از سه قسمت اصلی است :

1. حامل قشر حساس (پایه)
2. قسمت رابط
3. امولسیون: برومور نقره – کلرور نقره – یدورنقره

قسمت امولسیون را اصطلاحاً “ژله” می گویند. درچاپ افست معمولاً ژله را ناخوانا می گیرند تا زینک خوانا و کارچاپ شده نیزخوانا چاپ گردد. اما گاهی پیش میآید که در چاپ افست، لازم است ژله خوانا و زینک ناخوانا باشد. و آن هنگامی است که مثلاً یک برچسب پشت شیشه ای چاپ میشود.

درهرحال در مراحل تهیه فیلم لیتوگرافی سررسید هنگام تهیه زینک بایستی سطح ژله بازینک در تماس باشد. آنگاه نوردهی به زینک آغاز گردد و بدنبال آن ظهور زینک انجام شود. چنانچه غیر از این عمل شود و ژله باسطح حساس زینک هنگام نوردهی در تماس نباشد، نور در عبور ازحامل و قسمت رابط فیلم شکسته شده تصاویر و نوشته به خوبی برروی زینک ثبت نمی گردد.

در لیتوگرافی سررسید برای تشخیص طرفی که ژله قراردارد، کافی است فیلم را در نور حرکت دهید. آنطرف از فیلم که در مجاورت نور، مات است و نور را منعکس نمی کند، ژله فیلم است.

هنگامی که طراحی شما به پایان رسید فایل خود را (که همه موارد گفته شده را در مورد آن رعایت کرده اید از جمله تبدیل به منحنی کردن نوشته ها، رعایت TIFF یا EPS بودن تصاویر و… )روی CD یا Optical یا چنانچه کم حجم است بر روی دیسکت به لیتوگرافی سررسید تحویل دهید. در لیتوگرافی فرمی جلوی روی شما قرار میگیرد که حاوی مشخصات وموارد مختلفی است و بایستی تکمیل گردد.

ازجمله این مشخصات اندازه ترام میباشد که بایستی بسته به نوع کار، عدد آنرا یادداشت کنید. موارد دیگر نیز در فرم لیتوگرافی سررسید وجود دارد. ازجمله نوع چاپ و نوع کاغذ و… براساس این اطلاعات، شکل ترام توسط خود لیتوگرافی مشخص خواهد شد. درصورتیکه نکته مجهولی برای شما وجود دارد بهتر است از لیتوگرافی بپرسید. پس از پرکردن فرم براساس آن از فایل شماخروجی فیلم تهیه میشود.

ترام سررسید چیست؟

ترام در واقع کوچکترین جزء یک کارچاپی است. بگونه ای که وجود

آن باعث ایجاد یک تصویر رنگی لطیف درکارچاپ است. آگاهی از اشکال مختلف ترام، زاویه ترام و اندازه آن موجب رسیدن به یک کارچاپی مطلوب خواهد شد.

شکل ترام سررسید چگونه باید باشد؟

احتمالاً شکل ترام نکته ای است که کمتربه آن توجه میشود. طراحان کاراسکن تصاویرخود را انجام داده عکس را در طرح خود می گنجانند. کار نهایی پس ازآماده شدن به لیتوگرافی تحویل داده می شود. ممکن است فیلم و به دنبال آن زینک مورد نظر رانیز کنترل کنند. اما تقریباًهیچ گاه شکل ترام را برای لیتوگرافی مشخص نمی کنند. البته لیتوگرافان حرفه ای می دانند که شکل ترام را براساس نوع چاپ و نوع کارچگونه انتخاب کنند. اما این نکته ای است که طراحان و ناظران چاپ نیز بایستی از آن آگاهی داشته باشند. اشکال مختلف ترام با تنوع بسیار مثلاً دایره، بیضی، مربع، فانتزی، لوزی، لانه زنبوری و… وجود دارد.

اما همه آنها برای هرکارچاپی مناسب نیستند. در کار چاپ افست معمولاً از ترام مربع استفاده میشود. چرا که بدلایل بصری این ترام واضح تردیده میشود و در چاپ افست مناسبترین است. اما ترام بیضی درمحدوده Midtone لطافت وظرافت خاصی به تصویر میدهد. بنابراین شایدبرای چاپ تصاویروچهره ونقاشی های ظریف استفاده ازترام بیضی مناسبتر باشد. ترام های دیگر معمولاً در چاپ هلیوگراور و… کاربرد دارند. وقتی به ترام های چاپ افست روی زینک دقت کنید متوجه خواهید شد که درنقاط تیره، ترام ها درشت ترودرنقاط روشن، ترام ریزتر است.

اما در چاپ هلیوگراور اندازه ترام ها درهمه جای سیلندر هلیو، یکی است و تاریک و روشنی طرح با تغییر در میزان گودی ترام ها ایجاد می گردد. بنابراین درمیابیم که شکل ترام در چاپ های گوناگون متفاوت است. در چاپ افست معمولاً از ترام بشکل مربع، دایره و بیضی استفاده می گردد. درحالیکه درچاپ (هلیوگراور) از ترام هایی بشکل آجری و لانه زنبوری استفاده میشود.

زاویه ترام سررسید چیست؟

درچاپ برای اینکه رنگها درست روی هم قرار گیرند و یک کار رنگی را درست نمایش دهند بایستی ترام گذاری صورت گیرد. این ترام ها بایستی در زوایای مختلفی نسبت به هم قرارگیرند. همانطور که می دانید یک کاررنگی با چهار رنگ CMYK در چاپ ساخته میشود. اما چنانچه زاویه ترام هر چهار رنگ CMYK یکی باشد آنچه که دیده خواهدشد نقشی تیره و تار و نامشخص خواهد بود. درست به همین دلیل است که زوایای مختلف ترام ایجاد گردیده تاهمنشینی رنگها CMYK بدرستی صورت گیرد. بدین صورت چاپ زیبایی ازیک کاربه بار می نشیند.

قبل ازآنکه به زوایای استاندارد رنگهای CMYK بپردازیم چند نکته قابل ذکراست. نکته اول اینکه ازنظر بصری و براساس اعصاب بینایی زاویه ۴۵ درجه کمترین دید و ۹۰ درجه یا صفر درجه بیشترین زاویه دید را به ما میدهد. مثلاً لوزی بدلیل اینکه قطرهای آن زاویه ۹۰ درجه باهم می سازند نسبت به مربع که قطرهای آن زاویه ۴۵ درجه می سازند بهتر و زودتر دیده میشود.

نکته دوم اینکه چنانچه اختلاف بین زاویه ترام مختلف کمتراز ۳۰ درجه باشد، حالتی خاص درچاپ پدیدمی آورد که به آن “پیچازی” می گویند. دراین وضعیت لطافت کاررنگی ازبین رفته پیچش های متعددی در کارچاپی دیده میشود.

بنابراین دراینجا بایستی این دو نکته را مد نظر داشت و براساس این اطلاعات زاویه ترام مناسب را به هرکدام از رنگهای CMYK اختصاص داد. براساس دانسته های فوق زوایای ترام استاندارد برای چاپ افست و بسیاری ازانواع دیگر چاپ به این صورت درنظرگرفته شده است : C=15 M=75 Y=0 K=45

دقت در زاویه ترام سررسید

دقت در زاویه دادن به ترام ها حائز اهمیت است. رنگ مشکی یا k بدلیل اینکه بیشتر از همه رنگها قابل دیده است در زاویه ۴۵ درجه که کمتر به چشم میآید قراردارد. رنگ زرد که کم رنگترین رنگ CMYK است در زاویه صفر یا ۹۰ درجه که بیشترین به چشم میآید قرارداده شده است. این زاویه ترام باعث میگردد که حداقل اختلاف زاویه دو ترام که ۳۰ درجه است نیز بین رنگهای CMYK رعایت شده باشد. تنها رنگ زرد است که با دو رنگ  CوM اختلاف ۱۵ درجه ای یعنی کمتر از ۳۰ درجه دارد. که البته به دلیل کم رنگ بودن رنگ زرد مسئله پیچازی پیش میآید.

گاهی برای انواع دیگر چاپ زاویه ترام ها را کمی تغییر می دهند تاحالت مناسبتری برای آن نوع چاپ ایجاد گردد. مثلاً در چاپ افست رول، گاهی زوایا به شکل C=75 M=45 Y=O K=15 تغییر می کند. اکنون با دانستن اطلاعات فوق به نکات جالب توجه دیگری دست می یایبد. در یک کار چاپی ۲ یا ۳ رنگ که بشکل تفکیکی چاپ میگردد درانتخاب رنگها و زوایای ترام، دقت لازم راداشته باشید. مثلاً از زینک زرد برای چاپ رنگ تیره به همراه رنگهای تیره دیگر استفاده نکنید. زیرا احتمال پیچازی وجود خواهد داشت. البته این مسئله درحالتیکه رنگ هایی تفکیکی در جایی باهم ترکیب شوند وگرنه چنانچه در همه جای کارچاپی رنگهاب شکل تفکیکی و مجزا چاپ گردند، اشکالی ایجاد نخواهد شد.

اندازه ترام سررسید چگونه تعیین میشود؟

اندازه ترام همان ریزی و درشتی ترام است که برحسب نقطه یا خط درسانتی متر یا اینچ بیان میگردد و معمولاً برحسب lpi یا خط بر اینچ بیان میشود.  هر چه lpi بیشتر باشد ترام ریزتر است یعنی تعداد خط بیشتری در یک اینچ جامیگیرد و هر چه lpi کمتر باشد ترام درشت تر می باشد. کنترل و کار با ترام های درشت تر، ساده تر است اما جزئیات در چاپ ترام های درشت تردیده نمیشود.  برای چاپ های مختلف اندازه ترام متفاوت است.

در چاپ افست معمولاً از lpi 150 تا lpi ۲۰۰ چاپ صورت می گیرد. اما میزان انتخاب اندازه ترام به موارد متعدد بستگی دارد از جمله نوع ماشین چاپ، کاغذ مورد استفاده، مرکب چاپ و عوامل بسیار دیگر است. بنابراین بالا رفتن lpi با وجود آن دقت کار را بیش تر می کند اما گاهی به دلیل ناتوانی ماشین چاپ یا نوع کاغذ دقت لازم انتقال نمی یابد. بنابراین انتخاب مناسب اندازه ترام به کارچاپی لطافت لازم راخواهد داد.

تشخیص ترام سالنامه وخصوصیات آن:

اکنون که با ترام و خصوصیات آن آشنا شدید کافی است یک ذره بین چلپ (لوپ) دراختیار گرفته، ازترام لذت ببرید. لوپ خودرا روی یک کار چهار رنگ بگذارید. آنچه مشاهده می کنید یا یک سطح کامل پر از رنگ است که تن پلات می گویند یا اینکه از نقاط رنگی فراوانی تشکیل شده که با زوایای مختلف در کنار یکدیگر قرارگرفته اند و بین آنها سفید است. در چنین وضعیتی نقاط رنگی سایان، مژنتا، زرد و مشکی ( CMYK ) را جداگانه یا در کنار هم خواهید دید. همین وضعیت باعث ایجادجلوه زیبای تصاویر می شوند. در یک کار چهار رنگ، ترام ها به صورتی درکنار یکدیگر مینشینند که تشکیل یک گل رامی دهند.

در بهترین حالت و صحیح ترین وضعیت قرارگیری ترام ها، این گل منظم و کامل است. اما اگر در هر یک از رنگها جابجایی رخ دهد زیبایی و نظم گل ازبین می رود. بنابراین چنانچه کاری را بعد از برش ملاحضه می کنید از شکل گل ترام میتوان در مورد کیفیت چاپ نظر داد.

اکنون روشی را برای تشخیص درصد ترام باهم مرور می کنیم. به حاشیه کناری یک سند چاپ شده دقت کنید. همان جایی که ترام رنگهای مختلف را قرار داده اید. وقتی که لوپ خود را روی این ترام ها حرکت میدهید به ترامی می رسید که شطرنجی کامل است. دقت کنید که این وضعیت ترام ۵% را نشان میدهد. بنابراین چنانچه ترام رنگ بخصوصی را مشاهده کردید که از وضعیت شطرنجی پرتر بود، درصد آنرا با توجه به ۵۰% (حالت شطرنجی) و اندازه ترام روی کارمیتوانید تشخیص دهید.

هرچه بیشترتمرین کنید دقت تشخیص شما بالاترخواهد رفت. بنابراین با قرار دادن لوپ روی هر قسمت کار با تفکیک چشمی رنگ های CMYK و بررسی جداگانه آنها به راحتی میتوانید درصد رنگهایی را که در قسمت هایی مختلف یک کار چهار رنگ چاپ شده است تشخیص دهید. و با کنترل ترام کیفیت چاپ را بررسی نمایید.

برای خرید با تخفیف های فوق العاده محصولات لاکچری و مدیریتی از قبیل دفترچه یادداشت، تقویم رومیزی، ست مدیریتی و هدایای تبلیغاتی از فروشگاه ما دیدن فرمایید.

پایجاد جلوه های ویژه در چاپ سررسید ۱۴۰2

حتماً درطول تجربه کاری خود به کاتالوگ، فولدر، کتاب، سررسید یا بطور کلی مجموعه نفیسی برخود کرده اید که مایه تعجب وتحسین شما شده باشد. کارهای بسیار ساده و جذابی که درنهایت چشم انداز و خوشایند جلوه می کنند. انجام کارهای خلاقانه در چاپ، نیاز به آگاهی واشراف برتکنولوژی وشیوه های مختلف چاپ دارد. آشنایی بااین شیوه ها ونکات فنی مربوط به آن ها، توام باذهنی خلاق وهنرمند، شگفتی می آفریند. درکنار کارهای نفیسی از قبیل سررسید، دفتر تلفن و… که گاهی می بینید، بسیاری ازکارها نیزدیده می شوند که شیوه های مختلف چاپ رابدون توجه به کاربرد آن به کارگرفته اند ونتیجه کارچیزی عادی است.

برای ایجاد جلوه های ویژه بایستی قبل از هرچیزتفکرکرد ودرمرحله طراحی به نتیجه مطلوب رسید، دراین جا روش وابزارهای زیررا دررابطه بااین موضوع به اختصار مرور می کنیم. آنچه دراستفاده ازاین روش وترکیب چندروش باهم بسیارمهم است تقدم وتاخر استفاده ازهرشیوه است. مثلاً یک کار ترموگرافی شده رانمیتوان به سادگی چاپ داغی یاطلا کوب کرد ومواردی ازاین قبیل.

۱-استفاده ازموارد مختلف :

برای ایجاد جلوه های ویژه دریک کار چاپی مانند چاپ سررسید، تقویم رومیزی یا دفترچه یادداشت نیازبه کاغذ ، مقوا یاهرجنس دیگرکه عمل چاپ روی آن انجام شود داریم.

بهتراست فکرخودرابه کاغذ ومقوا وچیزهای معمول محدودنکنید ، مثلاً برای جلد یک کاتالوگ می توانید ازفلزاستفاده کنید یاحتی ازسنگ ویاپارچه ، اما به این نکته دقت داشته باشید که آنچه رابه کارمی گیرید باکارشما مناسبت داشته باشد.

اگربرای کاتالوگ یک شرکت تولید ورقه های آلومینیومی ازورقه آلومینیوم نازک به عنوان جلد استفاده کنید و روی آن با چاپ سیلک یا برجسته کاری نوشته های مربوطه راثبت نمایید شاید بی مناسبت نباشد. بنابراین بافکربازعمل کنید وهمه امکانات وموادقابل استفاده رابه این منظور یادداشت کرده ، ازبین آنها بهترین وعملی ترین را بکاربگیرید.

۲-چاپ افست :

این شیوه چاپ درایجادجلوه های ویژه یکی از ابتدایی ترین کارهاست. این شیوه چاپ رابراحتی میتوان باانواع دیگرترکیب کرده ، کاری نفیس ارائه نمود ، اما بازهم باآگاهی وخلاقیت میتوان باچاپ افست تنها نیز کارویژه خودراانج

ام داد. شناخت رنگ های نقره ای ، طلایی ، فسفری و… ننیزبه خودی خودمیتواند کاری خاص وخلاقانه باشد.

۳-ترموگرافی :

بااین شیوه چاپ میتوان برجستگی ایجادکردبه گونه ای که در جاهای موردنظر ، رنگ به شکل تن پلات بیاید. برجستگی ایجادشده شبیه بهه خمیرویترای است بطوری که کاملاً زیردست حسس می شود. دریک نمونه طراحی جلدکتاب تاروپود بسیارجذاب وبجا مینمود. دراین مورد نیز نباید تنهابرجسته کردن که البته کاری جذاب ومتفاوت است مدنظرباشد. بلکه استفاده بجا ومناسب از ترموگرافی ، جذابیت رادو چندان می کند.

۴-چاپ مخمل :

ترکیب این نوع چاپ باشیوه های دیگرکمی مشکل است ، اما به هر حال میتوان کارهایی بااین شیوه انجام داد. ازجمله اینکه بطور مجزا ودرانتهادرجاهایی ازکارنمونه چاپ مخمل رامی چسبانیم. آنچه که درانتها ازیک کار چاپ مخمل ایجادمیشود بافت مخمل درست شبیه به پارچه های مخمل می باشد.

۵-پوشش های UR ، UV و… وشیوه های بافت درآنها :

ازاین پوشش ها معمولاً برای مقاوم سازی کاغذ ومقوای سررسید استفاده می کنند اما بااستفاده بجا به خصوص ازپوشش های لکه ای یا Spot UV استفاده های فراوان میتوان کرد. مثلاً استفاده از UV تکه ای براق روی قطرات آب یا روغن درچاپ، جلوه های جذابی ایجادخواهد کرد. همچنین استفاده از پوشش UV بشکل بافت دار درموارد لازم جالب خواهد بود.

۶-پوشش سلفون مات وبراق :

سلفون پوشش نازکی است که باعث مقاوم شدن کاغذ ومقوا می شود. هرکدام حالتهای ویژه ای روی کار ایجاد می کنند. نوع مات آن به کارچاپی، متانت وسنگینی خاصی می دهد. که نمونه های از این قبیل را میتوان در انواع سررسید یا هدایای تبلیغاتی مشاهده کرد.

۷-چاپ داغی

این شیوه چاپ بیش تر به اسم طلاکوب معروف است. بابه کارگیری ورقه های نازک فلزی که دررنگ های مختلف ازجمله طلایی ونقره ای وسبز وآبی و… وجود دارد، میتوان کارهای دلچسبی مانند چاپ سررسید انجام داد. استفاده درست وبجا ازشیوه چاپ طلا کوب، کار رابسیار متفاوت می کند. بهتراست متناسب باکار خود، رنگ ورقه چاپ داغی راانتخاب کنید. مثلاً دریک سررسید خلاقانه ازنقره کوب بجای آینه دریک قاب استفاده میشود.

۸-برجسته کاری باکلیشه فلزی :

بابه کارگیری ماشین چاپ لترپرس وکلیشه فلزی می توانید برجستگی یافرورفتگی دریک سطح ایجادنمائید. این شیوه نیزبرای ایجادجلوه های ویژه درکارچاپی مثل سررسید بسیارچمشگیر است.

۹-دایکات :

برش قسمت های دلخواه ازطرح ، شاید کارغیرمعمولی باشد ، اما جذاب خواهد بود. ازاین شیوه درکارتهای تبریک بسیاراستفاده میشود. کاربرد این شیوه در چاپ سررسید، کاتالوگ ، فولدر و… خالی ازجذابیت نیست.

۱۰-چاپ سیلک :

درانجام بعضی از کارهای خلاقانه ومتفاوت بکارگیری چاپ سیلک اجتناب ناپذیراست. مثلاً اگربخواهید ازفلز ، سنگ یاچیزهایی ازاین قبیل درکارخود شبیه چاپ سررسید و کاتالوگ و… استفاده کنید، برای ثبت نوشته یاطرح خود بایستی ازچاپ سیلک کمک بگیرید.

بارکد و مشکلات آن

معمولاً موسسه ثبت بارکد برای هرمحصول تولیدی شرکتهای مختلف، یک پرینت ارائه می کنند. بسیاری ازطراحان گرافیک بارکد را اسکن کرده، بر روی طرح جایگزین می کنند، غافل ازاینکه ممکن است این عمل مشکلاتی به باربیاورد.

دقت کنید که بارکد رابحالت Gray scale اسکن نماییید یااین که ببعدازاسکن آنرا تبدیل به Gray scale کنید. بارکدهایی که به شکل CMYK چاپ می شوند غیرقابل استفاده باشند. مشکل ازآنجا ناشی میشود که هنگام چاپ هررنگ بباکمی جابجایی ضخامت خطوط وفاصله سفیدی بیین آنها دچار تغییر شده ، همین مسئله دستگاه بارکد خوان دچار مشکل می کند. آنچه مهم است این است که ضخامت وفاصله بین خطوط تغییر نکند. ضخامت وفاصله ای که معیارآن دوخط اول ودو خط آخر هربارکد دراستاندارد EAN13 است.

استفاده ازبارکد

بسته بندی های مختلف رانگاه کنید ، بارکد آنها دارای چه ویژگی هایی است ؟

آیا همگی به درستی چاپ شده اند ، چاپ بارکد چه خصوصیاتی بایستی داشته باشد؟

شاید بخواهید در چاپ سررسید از بارکد استفاده کنید. بارکد درواقع شناسایی یک محصول است که بااعداد زیر وخطوط ارائه شده درضخامت های مختلف قابل شخیص است. دستگاه بارکد خوان بامحاسبه ضخامت وفاصله بین خطوط کد مورد نظررا تشخیص میدهد. این کد دارای مشخصات متعددی است. باتوجه به اطلاعات ارائه شده بایستی دقت کرد که بارکد دقیق ، خوانا وحتما ً تک رنگ چاپ شود ، چرا که چاپ بارکد دردویا… رنگ و عدم رجیسترشدن رنگها باعث عدم شناسایی کد محصول توسط دستگاه بارکدخوان میشود. بنابراین بهترین حالت این است که در زمان طراحی بارکد به شکل برداری وتک رنگ چاپ شود.

درموارد بسیار طراحان بارکد رااسکن کرده ، به همان شکل هنگام طراحی محصول درگوشه ای ازکار قرار می دهند ، غافل ازاینکه بارکد ارائه شده به هیچ دردی نخواهد خورد. توجه کنید که راه های متعددی برای قراردادن بارکد به شکلی خوانا وقابل قبول درمحصول هنگام طراحی وجود دارد.

ایجاد بارکد با استفاده از نرم افزار CorelDraw

میتوانید بارکد رابا بکارگیری نرم افزراهایی چون CorelDRAW به راحتی نصب کنید. برای اینکار درمنوی Edit نرم افزار CorelDRAW رفته Insert Barcode راانتخاب کنید ، سپس درپنجره Barcode Wizard استاندارد EAN-13 راانتخاب وشماره کد مورد نظر خودرا واردنمائید. عدد آخر یا Check digit راخود سیستم می گذارد. بازدن دگمه NEXT و… به پنجره آخرمی رسید. اکنون Finish راانتخاب کنید. اکنون بارکد شما به شکل برداری درصفحه نرم افزار corelDRAW نمایان میشود. ازاین بارکد که تک رنگ سیاه می باشد براحتی میتوانیداستفاده نمائید. توجه داشته باشید که تغییر خاصی نمی توانید دربارکد فوق ایجاد کنید ، اما بادوبارکلیک کردن روی بارکد به پنجره های مربوطه دسترسی پیدا خواهد کرد.

چنانچه درنرم افزار FreeHand طراحی می کنید ، میتوانید با copy کردن بارکد ازنرم افزار corelDRAW آنرا در FreeHand T ، paste کنید.

چنانچه بارکد نمایان شده رااز freeHand کپی کرده ، در corelDRAW

Paste کنید (تکرار عکس حالت قبل) ، بارکد دوباره در corelDRAW ظاهر میشود که دراین حالت ضخامت بعضی ازخطوط راکنترل نمایید وموارد زیررا نیزدرخاطرداشته باشید که :

1. ضخامت وفاصله بین خطوط نبایستی تغییر کند.
2. رنگ بارکد بایستی تک رنگ وترجیحاً سیاه باشد.
3. بارکد را در زمینه سفید قرار دهید.
4. ازکوچک کردن بیش ازحد بارکد پرهیز کنید.